AŞILAMA NEDİR, AŞILAMA TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? Antalya

AŞILAMA NEDİR, AŞILAMA TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? Antalya

Aşılama Nedir?

Aşılama bebek sahibi olmak isteyen ve bunun için korunmasız şekilde düzenli cinsel birliktelik yaşayarak bir yıl geçiren bireyler için, infertilite (kısırlık) tanısı konmuş çiftler için; üremeyi destekleyen, doğurganlığı arttıran, yüksek teknolojiler gerektirmeyen ve düşük maliyetli, doğal üremeye en yakın tedavi türüdür. Aşılama; baba adayından alınan yoğun ve aktif spermin, anne adayının yumurtlama döneminde ince kanüllerle rahim içine klinik ortamında yerleştirilmesi işlemidir. Aşılama tedavisinde amaç çok sayıda hareketli spermin anne adayının üreme kanalına yerleştirilmesiyle gebelik ihtimalini arttırmaktır. Aşılama yardımcı üreme teknikleri içinde diğer tedavilere kıyasla çok basit, doğal döllenmeye en yakın suni döllenmedir. Çiftlerin bebek sahibi olma serüveninde ilk tercih ettikleri yöntemdir. Düzenli cinsel birliktelik yaşanmasına rağmen bir yıl süresince bebek sahibi olamamış çiftlere yardımcı üreme teknikleri uygulanmadan çeşitli testler yapılır. Bu sayede aşılama tedavisine başlamadan çiftlerde var olan sorunlar tespit edilir ve önce onlar tedavi edilir. Kadınlarda kısırlık belirtileri ve erkeklerde kısırlık belirtileri dikkate alınarak gerekli testler yapılır. Anne adayında infertilite tespiti için öncelikle anne adayının rahmi vajinal ultradonografi ile incelenir. Kadın üreme sağlığı için gerekli hormon testleri yapılır, değerler incelenir. Kadının rahim filmi çekilir, fallop tüpleri incelenir, tüplerde tıkanıklık olup olmadığına bakılır. Tüplerde tıkanıklık varsa aşılamanın başarılı olması için ilk olarak tüplerdeki tıkanıklık açılır. Rahim duvarı kalınlaşması, anne adayının ilerlemiş yaşı vb sebepler varsa aşılama tedavisine geçilir. Kadınlarda her ay sadece bir kez olan yumurtlama dönemi kaçırılmamalıdır. Yumurtalamanın ardından yaklaşık 24-36 saat içinde döllenme olmalıdır. Aşılama tedavisi sırasında önem arz eden bu saat dilimlerini hekimlerimizin dikkatleri sayesinde kaçırmazsınız. Ovulasyon testleri veya kan tahlilleri ile yumurtlama zamanı tespit edilebilir. Doğru zamanda yapılan aşılama ile gebelik ihtimaliniz artar. Baba adayının da testleri ve işlemleri tamamlandıysa aşılama işlemine geçilir. Baba adayında infetilite tespiti için ilk olarak baba adayının sperm haraketliliği ve sperm sayısı kontrol edilir. Sperm analizi sırasında spermlerin sayısı, kalitesi, şekli incelenir. Baba adayında sperm sayısında ve şeklinde sorun varsa, baba adayının açıklanamayan kısırlığı varsa, anne adayının da testleri ve işlemleri tamamlandıysa çift için aşılama tedavisi uygulanır.

Aşılama Kimlere Yapılır?

Aşılama tedavisinin yapılabilmesi için kadın ya da erkekte aşağıdaki özellik aranır. Aşağıda sayılan durumlar baba adayında varsa aşılama tedavisi yapılabilir. Bunlar :

• Hareketli sperm sayısının en az 5.000000 olması, (Sperm sayısı 5.000.000’un altındaysa tüp bebek tedavisi daha uygun olacaktır. )
• Sperm hareketliliğinin hafif düşük olması,
• Sperm yapısal bozukluğunun (morfoloji) düşük ya da orta düzeyde olması, (Tek başına morfolojik sorunu olan çiftlerde tüp bebek tedavisine geçmeden aşılama yapılması daha uygun olacaktır. )
• Nedensiz infertilite ( Sebebi bilinmeyen kısırlık) olması,
• Meni Boşalma işlevinde bozukluk olmasıdır.

Aşağıda sayılan durumlar anne adayında varsa aşılama tedavisi yapılabilir. Bunlar:

• Anne adayının yaşının 35’ten küçük olması,(Anne adayının yaşı 35ten büyükse tüp bebek tedavisi daha uygun olacaktır. )
• Cinsel işlev bozukluğu (vajinismus) olması,
• Servikal mukus güçlüğünün bulunması,
• Spermlerin rahime girme yeteneklerini bozup engelleyebilen servikal skar dokusu olması,(sperme karşı antikor varlığı)
• En az bir fallop tüpünün açık olması,
• Yumurtlama komplikasyonlarının olması, yumurtlama takvimi takibi ile gebeliğin sağlanamamış olması,
• Rahim, rahim ağzı ve pelvik bölgede enfeksiyon olmamasıdır.

Kadın doğum doktorlarımız ve ürolog doktorlarımız tarafından yapılan tetkiklerde çiftin aşılamaya uygun olduğuna karar verilirse aşılama tedavisine başlanır.

Aşılama Tedavisi Hangi Durumlarda Yapılamaz?

Aşılama; ciddi doğurganlık sorunlarında tercih edilmez. Bu sorunlar aşağıda sıralanmıştır:

• Fallop tüplerinin bloke olması,
• Şiddetli endometriozis,
• Yumurta niteliğinin çok düşük olması
• Düşük yumurtalık rezervi,
• Sperm hareketi, adedi ve yapısal bozuklukları ciddi şekilde kötü ve yetersizse aşılama tedavisinin başarılı olma ihtimali çok düşüktür. Yukarıda sayılan durumlar mevcutsa tüp bebek tedavisi bu hastalar için daha uygundur.

Aşılama Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Aşılama tedavisi; öncesi uzman doktorlarımızın uyarılarına harfiyen uyulmalıdır.
• Doktorumuzun uygun gördüğü ilaçlar doğru periyotta ve dozda olacak şekilde kullanılmalıdır.
• Tedavisi öncesi uygulanması gereken testler mutlaka yapılmalıdır.
• Tedavinin bütün aşamaları steril ortamlarda doğru şekilde uygun koşullarda olmalıdır.
• Anne ve baba adayı aşılama tedavisinden en az iki gün önce sigara ve alkol gibi zararlı alışkanlıkları bırakmalılar.
• Sperm sayısı düşük ise; baba adayının zararlı alışkanlıkları varsa, baba adayı bunlardan uzak durmalı, sağlıklı beslenmeli, spor yapmalı vb. durumlara dikkat etmelidir. Bu değişiklikler sperm sayısında artış olmasına yardımcı olabilir.

Anne ve baba adayı için ayrı ayrı uyulması gerekenler “Aşılama Tedavisi Aşamaları” başlığı altında detaylıca anlatılmıştır.Aşılama tedavisi için kendinizi rahat ve güvende hissedeceğiniz kliniğimize ve tecrübeli doktorlarımıza başvurabilirsiniz. Yapılacak işlemleri ve bilinmesi gereken bütün detayları doktorlarımız sizlerle paylaşacaktır.

Aşılama İçin Gerekli Tetkikler

Erkek için;

• Sistemik ve lokal fizik muayene
• Serolojik testler
• MAR testi
• Hormon profili
• Semen analizi
• Sperm sayısı ve hareketliliği
• Detaylı morfolojik değerlendirme
• Yıkama sonrası sperm değerleri

Kadın için;

• Sistemik ve lokal fizik muayene
• FSH, LH (Adetin 2 ila 4. günü arasında)
• Prolaktin
• TSH
• Tubal geçişin saptanması (HSG, laparaskopi)
• Hormon profili
• Progesteron (Adetin 21. günü)

Aşılama Nasıl Yapılır?

Aşılama tedavisi ile tüp bebek tedavisi kıyaslandığında aşılama tedavisinin daha kolay olduğu görülecektir. Tüp bebek tedavisi ile ilgili detaylı bilgi için “Tüp Bebek Tedavisi” yazımızı okuyunuz. Aşılama tedavisi için öncelikle yumurtalıklar uyarılır, daha sonra işlemler sırasıyla şu şekilde olur: Yumurta çatlatma iğnesi yapılır, sperm yıkama ve sperm hazırlama işlemi yapılır, gelişmiş ultrason cihazlarıyla birlikte aşılama yapılır, doktorunuzun belirttiği günde gebelik testi yapılır. Aşılama tedavisinin aşamaları aşağıda detaylıca anlatılmıştır:

1. Yumurtalıkların Uyarılması:
   • Anne adayının yumurtlama süreci incelenir. Yumurtalıkların uyarılmasına uzman doktorumuz tarafından gerek duyulursa yumurtalık uyarılması işlemi ile yumurtalıkların daha aktif çalışması sağlanır. Bazı durumlarda da uzman doktorumuz hiçbir ilaç tedavisine ihtiyaç duymadan aşılama tedavisine başlayabilir.
   • Bütün işlemler doğal döngü bozulmadan doğal döngüye müdahale edilmeden yapılır. Bu sebeple doğurganlık ilaçları gerek duyulmadıkça kullanılmamaktadır.
   • Tedaviye regl döneminin ilk günü başlanır.
   • 8.günden sonra bir ovulasyon testi yapılıp yumurtlama olup olmadığı kontrol edilir. Yumurtlama varsa aşılama tedavisinin bir sonraki aşamasına geçilir.
   • Doğal döngü ile yumurtlama olmayan ya da düzensiz yumurtlama olan kadınlara ve nedensiz infertilite tanısı konmuş çiftlere hormon tedavisi uygulanır. Hormon ilaçları 5 gün boyunca günlük alınan tabletlerdir. Bu ilaçların yan etkilerini görülebilir. Bunlar kadınlarda şişkinlik, ruh hali değişikliği, göğüslerde hassasiyet ve dolgunluk hissi, sıcak basmasıdır.
   • Foliküler gelişim takibi için doğal döngü ortasında ultrason görüntülemesi yapılabilir. Ultrason muayenesinde, yumurtaların olgunlaştığı gözlenirse hipofiz hormonları (hCG) enjeksiyonu uygulanır. hCG’nin enjeksiyonun yapılış zamanı çok önemlidir çünkü hCG enjeksiyonu sonrası 36 saat içinde aşılama işlemi yapılmalıdır.
2. Yumurta Çatlatma İğnesi
   • Kadınların bir kısmında yumurta hiç olmayabilir ya da yumurta döllenme olabilecek kadar olgunlaşmayabilir. Çoğunlukla bu durum polikistik over sendromu olan kadınlarda gözlenmektedir. (Polikistik over sendromu hakkında detaylı bilgi için “Polikistik Over Sendromu” yazımızı okuyunuz. ) Anne adayına yapılan yumurta çatlatma iğnesi ile anne adayındaki yumurtaların olgunlaşması döllenmeye hazır hale gelmesi sağlanır.
   • Gerekli şekilde olgunlaşan yumurta, yumurta çatlatma iğnesi ile çatlatılır. Yumurta çatıldıktan sonra 24-36 saat içinde aşılama yapılmalıdır.
3. Spermin Yıkanması Ve Spermin Hazırlanması:
   • Aşılama işlemi için taze sperm kullanılacaksa baba adayının sperm numunesi vermeden aşılama öncesi 3 gün cinsel perhiz uygulaması gerekir. Bu şekilde bir pehrizin ardından aşılama günü baba adayından sperm örneği alınır. Sperm örneğinin laboratuvar ortamında alınması uygun olanıdır. Fakat tercihe göre ev ortamında da alınabilir. Ev ortamında alınan sperm örneğinin laboratuvara en kısa sürede ulaştırılması aşılamanın başarısı için oldukça önemlidir.
   • Aşılama tedavisi için dondurulmuş sperm kullanılacaksa, kliniğimizin laboratuvarı tarafından aşılama günü sperm hücreleri çözünme işlemi yapılır.
   • Laboratuvar ortamında özel solisyonlar içinde bulunan spermlerin en hareketli ve kaliteli olanları alınır, kalitesi düşük ve hareketi az spermler ayrılır.
4. Aşılama:
   • Aşılama işlemi, smear testi ile benzerdir. Anne adayının vajinasına spekulum yerleştirilir. İşlem sırasında anesteziye gerek duyulmaz. Ağrısız ve kısa süreli bir işlemdir.
   • Sperm hücrelerinin bulunduğu kateter rahim içine ilerletilir. Bu sayede sağlıklı spermler yumurtaya en yakın noktaya bırakılmış olur. Engellerle karşılaşmayan spermler yumurtayı döller.
   • Aşılama tedavisi esnasında olması gereken büyüme ve gelişimleri takip etmek için çok sayıda transvajinal ultrason taraması yapılır.
5. Gebelik Testi:

Aşılamanın ardından uzman doktorunuzun belirttiği günde (genellikle 2 hafta sonra) kan numunesi alınarak gebelik testi yapılır. Aşılamanın başarılı olup olmadığı öğrenilir.

SIK SORULAN SORULAR